Transgenders (artikel 1/3)

Dag Beste mensen,

Graag wil ik mij even voorstellen en vertellen over een bijzondere geaardheid, waar gelukkig steeds meer bekendheid over is n.l. Transgenders.
Mijn naam is Monique Bruinsma, Transgender en oprichter en voorzitter van de Stichting Transgender Crossdressing, tevens gastvrouw van T&T Utrecht die onder de hoede van de stichting valt.
Wat is dat nu Trangender? Is dat iets wat men voor de lol doet? Waar is dat op gebaseerd? Zijn het homo’s? en wat valt er allemaal onder?

Welnu, graag wil ik er een artikel aan wijden en vanwege de complexiteit zal dat niet in één artikel samen te vatten zijn. Daarom zal ik er nu voor kiezen om een beeldvorming te geven over Transgenders en in een volgend artikel aandacht geven aan de Stichting Transgender Crossdressing te Nieuwegein en daarna de situatie van de Transgenders in de samenleving.

Wat associeert de doorsnee man/vrouw bij het woord travestie?

– Travestie is een man die zich kleed als een vrouw.

– Travestie is het gekleed gaan als een lid van de andere sekse dan men zelf is.
Iemand die aan travestie of travesti doet heet een travestiet.

Travestie komt zowel bij mannen als vrouwen voor. Bij een vrouw in mannenkleding spreekt men van travesti.

Begripsverwarring
Travestie is ook een term uit de literatuur en de dichtkunst. Het Engelse woord travesty betekent ‘openbaar schandaal’. Daarentegen heeft de Engelse term drag zowel de betekenis van travestiet (in de samenstelling drag queen / drag king) als ‘teleurstelling’.

Maar wie en wat is nu een Travestie?
Een travestiet is een persoon die zich bij tijd en wijle verkleedt en voordoet als iemand van het andere geslacht. De meeste travestieten voelen zich er in het algemeen goed bij: het is een essentieel onderdeel van hun genderidentiteit. Gender staat voor de gevarieerde en complexe ( gedrags ) afspraken tussen mannen en vrouwen. De identiteit van man & vrouw. Wat is echt mannelijk en wat is echt vrouwelijk.

Sekse staat voor de biologische verschillen.

Gender betekent de verbinding tussen de biologische status (sekse) en de identiteit (zelf-gevoel).

De genderindentiteit is per cultuur verschillend. En wordt ook beïnvloed door de opvoeding, media, enz.

Mannen kunnen dus een vrouwelijke identiteit hebben en omgekeerd vrouwen een mannelijke genderidentiteit. Deze geslachtelijke identiteit is dus het gevoel lichamelijk tot een bepaalde sekse, dan wel emotioneel en/of maatschappelijk tot een bepaalde gender te behoren.

Bij een genderidentiteit die niet eenduidig of wisselend is spreekt men van een labiele identiteitsbeleving; wanneer er sprake is van een tegenstelling met de getoonde sekse of gender spreekt men van genderdysforie.

Wetenschappelijk is aangetoond dat iemands genderidentiteit niet meteen na de geboorte vastligt maar pas rond het vierde levensjaar definitief vast komt te liggen. Seksualiteit speelt geen rol bij genderidentiteit, immers het gaat er om bij welk geslacht men het beste past, daarin speelt seksualiteit geen rol. Bij Transseksuelen kan echter de behoefte ontstaan om een actieve seksuele relatie aan te gaan.

Is Travestie iets nieuws?
Nee, travestie is een heel oud verschijnsel, dat al duizenden jaren voorkomt. Zo is er in het Oudtestamentische boek Deuteronomium een travestieverbod beschreven, en ook de Koran behandelt strikt seksespecifieke kledingvoorschriften.

In het verleden kwam travestie bij vrouwen meer voor. Zij konden – als overlevingsstrategie – zich als man kledend en gedragend meer bereiken dan in de destijds beperkte vrouwenrol. Een voorbeeld is Jeanne d’Arc. Ook het Nederlandse zeemanslied Daar was laatst een meisje loos wijst op deze praktijk.

Het woord travestie is afgeleid van het Duitse Transvestismus, bedacht door de seksuoloog Magnus Hirschfeld en voor het eerst gebruikt in zijn standaardwerk Die Transvestiten. Eine Untersuchung über den erotischen Verkleidungstrieb (1910).

Waarom kleedt, en gedraagt iemand zich als iemand van de andere sekse?
De motieven van travestieten lopen echter nogal uiteen. Sommige travestieten voelen zich lid van de andere sekse, dan is er sprake van een voorportaal voor transseksualiteit of een transgenderidentiteit.

Verkleedgedrag
Bij mannelijke travestieten uit zich dit in het dragen van voor vrouwen bestemde kleding, make-up, vrouwelijke sieraden, vrouwelijke schoenen (bijvoorbeeld hoge hakken), pruiken, kunstmatige borsten en soms ook het afplakken van de penis. Bij vrouwelijke travestieten uit zich dit in het dragen van voor mannen bestemde kleding, mannelijke schoenen, geen make-up, kort haar en het zo plat mogelijk maken van de borsten.

Relaties en tolerantie
Travestie heeft geen direct verband met het hebben van inter-persoonlijke en emotionele relaties. Travestieten gedragen zich in het dagelijks leven doorgaans niet als travestiet.

Veel mensen (vooral mannen) doen aan travestie zonder dat collega’s, familie of ander bekenden dat weten. Binnen relaties wordt vaak de travestie niet gedeeld, zodat dit vaak stiekem dient te gebeuren en dus een tweede leven in alle eenzaamheid op de koop toe neemt. Er zijn echter ook vele travestieten die binnen hun relatie hun voorkeur kunnen beleven. Veelal speelt de travestie zich binnenshuis af.

Aangezien travestie zich nog veelal in de taboesfeer bevindt, komen de meeste travestieten er dan ook niet openlijk voor uit. Echter, op bijeenkomsten dan wel specifieke Transgender bijeenkomsten zijn er tegenwoordig vele travestieten te vinden.

In 1983 werd op voorspraak van de VNG, De Vereniging van Nederlandse Gemeenten, Anton Verschoor, genderpsycholoog en de Nederlandse Genderstichting in geheel Nederland het travestieverbod uit de Algemene Plaatselijke Verordening geschrapt.
Travestieten worden tegenwoordig onder de parapluterm Transgenders gerekend.

Wat is dat nu Transgenders?
Transgenders is een parapluterm voor iedereen die zichzelf op welke manier dan ook, als lid van de andere sekse laat zien of zich zo voelt, dan wel hoe hij of zij geboren is. Bekende voorbeelden zijn Travestieten, Crossdressers, Transseksuelen, Transgenderisten, en Androgyn.

Een transgenderist dient niet gelijkgesteld te worden aan de deelterm travestiet. De travestiet gaat doorgaans alleen incidenteel door het leven als iemand van het andere geslacht. Een transgenderist doet dit altijd, en wenst dan ook aangesproken te worden als iemand van het geslacht, waarin hij of zij zich toont naar de buitenwereld, zelfs als dat niet man of vrouw heet; een kenmerk van transgenderisme is dat het de tweedeling van mensen in slechts twee geslachten ter discussie stelt.

Androgynie komt van het Grieks voor man: aner en vrouw: gyne. Androgynie kan men op drie verschillende manieren omschrijven:

  1. Zich androgyn voelen: een persoon die zich niet mannelijk en niet vrouwelijk voelt, zich juist mannelijk èn vrouwelijk voelt of iemand die gevoelsmatig tussen beide seksen staat.
  2. Androgyn zijn uit vrije wil: een persoon die zich niet wenst te conformeren aan de tweedeling man-vrouw. Dit kan verschillende redenen hebben, bijvoorbeeld een spirituele, wat tot ver in de oudheid terug gaat. Belangrijk hierbij is dat God namelijk als mannelijk en vrouwelijk gezien wordt en de complete mens kan dan ook alleen maar mannelijk en vrouwelijk zijn, androgyn dus. Androgynie kan hierdoor ook als een alternatieve levenswijze gezien worden.
  3. Zich androgyn uiten: een persoon die uiterlijke kenmerken vertoont van het andere geslacht, zonder daarbij volledig door het leven te gaan als iemand van het andere geslacht (zie hiervoor transgender). Dit kan geuit worden door middel van zijn/haar kleding, make-up en/of gedrag. Soms komt het voor dat iemand een androgyn uiterlijk heeft, alleen als reactie op het heersende modebeeld of als rebelse houding. Ook veel muzikanten bedienen zich, in meer of mindere mate, van een androgyn uiterlijk. Bijvoorbeeld: Patti Smith, Bill Kaulitz van Tokio Hotel, David Bowie, Brian Molko van Placebo, Antony Hegarty van Antony and the Johnsons, topmodel Agyness Deyn, Prince, Michael Jackson, Boy George van Culture Club en (in het extreme) de band Marilyn Manson. Ook is het een belangrijk onderdeel van het uiterlijk van Japanse Visual-kei bands.

Een voorkomende eigenschap is dat hun gezicht eigenschappen van beide geslachten vertonen, of afwijken naar het andere geslacht. Dit wordt meestal bedoeld met “er androgyn uitzien”. Alhoewel het ook betrekking kan hebben tot het dragen van geslachtsneutrale kledij.

Transseksualiteit is het fenomeen waarbij een persoon zichzelf beschouwt als behorende tot de andere sekse, en ook de behoefte heeft dit gevoel te vertalen naar de realiteit.

Transseksualiteit is het proces van een persoon die in een lichamelijke verandering van de ene naar de andere sekse zit. Dit begint met de zogenaamde real life test en eindigt, echter niet in alle gevallen, met de werkelijke operatieve geslachtsverandering.

Transseksualiteit is de extreme vorm van geslachtsidentiteitsstoornis (genderdysforie), waarbij er bij de persoon in kwestie een verschil bestaat tussen de beleefde seksuele identiteit en de biologische seksuele identiteit. Hieruit volgt de wens in transitie te gaan naar het andere geslacht. Omdat genderdysforie in verschillende gradaties voorkomt zal niet iedere genderdysfore persoon de volledige transitie willen doorlopen. Sommigen voelen zich beter tussen de geslachten in zoals bij transgenderisme, en anderen al voldoening halen uit crossdressing.

Wegens de verwarring met homo-, hetero- en andere vormen van seksualiteit, spreekt de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders) in plaats van transseksualiteit, nu over geslachtsidentiteitsstoornis. Transseksualiteit heeft immers maar zijdelings te maken met seksualiteit en niets te maken met het geslacht van de mensen tot wie men zich aangetrokken voelt, maar alles met de eigen geslachtsidentiteit.

Vaak wordt de term transseksueel ten onrechte gebruikt voor een persoon die de verandering al in zijn geheel heeft doorlopen en dus al de geslachtsverandering heeft ondergaan. Dit is in feite onjuist, omdat de persoon niet meer in de transitie (overgang) zit van het ene naar het andere geslacht. Als de persoon de hele transitie heeft doorlopen, wordt deze ex-transseksueel of gendereufoor genoemd.

Transseksuelen wensen te worden aangeduid met het geslacht waarmee ze zich identificeren. Een man-naar-vrouw transseksueel wordt een transvrouw genoemd, een vrouw-naar-man transseksueel een transman.

Met dit artikel hoop ik een wat betere beeldvorming teweeg te hebben gebracht over Transgenders.

Reacties zijn altijd welkom via gastvrouw@transgenderutrecht.com

In de volgende artikelen ga ik dieper in op de T&T avonden van T&T Utrecht en daarna op Transgenders en samenleving.
Voor verdere info over T&T Utrecht kunt u vinden op www.transgenderutrecht.com

Monique Bruinsma
Gastvrouw T&T Utrecht
Voorzitter Stichting Transgender Crossdressing

Handboek Roze Loper

Toolkit